اصول پروش و نگهداری کاکتوس چیست؟چگونه از کاکتوس ها نگهداری کنیم؟تفاوت کاکتوس و گیاهان گوشتی(ساکولنت ها) در چیست؟

کاکتوس :

کاکتوسها دارای تنوع زیادی هستند کاکتوس مجموعه ای از گیاهان گوشتی هستند که دارای ویژگی هایی از قبیل وجود خارهای ریز هستند تفاوت کاکتوس با گیاهان گوشتی در وجود آئرول میباشد آئرول اندام اختصاص یافته خانواده کاکتوس ها میباشد که گیاهان گوشتی یا ساکولنت ها فاقد آن میباشند(تفاوت کاکتوس با ساکولنت ها در همین میباشد)

کاکتوسها
کاکتوسها

منشا پیدایش کاکتوس کجاست؟

موطن اصلی آمریکای مرکزی و جنوبی و یک سری از کاکتوسها در پرو،شیلی و مکزیک است. در اوایل قرن ۱۷ به اروپا برده شده اند بعد به
استرالیا و سپس به تمام دنیا پخش شده است.بیش از ۲۰۰۰ گونه کاکتوس است که نیمی از آنها رامی توان در آپارتمان پرورش داد.

 

روش های شناسایی کاکتوس از گیاهان گوشتی (ساکولنت ها):

۱ .دارای خار بصورت ریز یا درشت هستند

خار کاکتوس
خار کاکتوس

۲ .اغلب بدون برگ هستند و یا دارای برگهای تغییر شکل یافته بصورت خار هستند به استثنا معدودی کاکتوسها مانند pereskiaکه دارای برگ واقعی و شبیه درختان جنگلی است

۳ .دارای پوست و ساقه ضخیم ، گوشتی ، آبدار و دارای سبزینه است و منافذ کم هستند

۴ .بر روی ساقه و یا شاخه های خود دارای نقاطی بنام Areol(آرئول( هستند که محل تولید خار یا گل هستند

 

۵ .کاکتوسها گلهای منفرد و تکی دارند و بصورت زیبا و منظم و گل بصورت کامل است گلهای کاکتوسها هرمافرودیت و به رنگهای متنوع و زیبایی است.

 

خانواده کاکتوسها cactaceae شامل سه جنس است

۱.pereskia که برگدار است

۲ .opuntia ساقه بند بند دارد

۳ .cereus بصورت کشیده رشد می کند

 

Pereskia:
از مشخصات این جنس برگ و خار آن می باشد. دارای برجستگی آرئول بوده در فصل پاییز گلهای شبیه نسترن وحشی تولید می کند این جنس شبیه به گل رز یا درختان کوچک مرکبات می باشد

کاکتوس پرسکیا
کاکتوس پرسکیا

نمونه هایی از این جنس:

.aculeate:کاکتوس رز که دارای برگهای ضخیم و ساقه تیغدار و تیغها بصورت منظم و در اطراف دمبرگ قرار می گیرند.

godseffiana. :کاکتوس رز طالیی که گونه بسیار کمیاب بوده و دارای برگهای طالیی، پشت برگ برنگ قرمز و یکسری تیغ در اطراف ساقه بصوت پراکنده است.

Opuntia:

از کاکتوسهای بدون برگ هستند. ساقه ها بصورت گوشتی و آبدار بوده و بصورت بند بند است. ساقه ها در محل بند بصورت ترد و شکننده بوده و دارای Areol مشخص هستند. دارای تیغهای مجتمع و کوتاه و نرم هستند و به سهولت به دست می چسبد.

کاکتوس اوپونتیا
کاکتوس اوپونتیا

از مهمترین کاکتوس های این دسته:

۱ .berperiana کاکتوس تیغدار زرد: ساقه ها بند بند و قیفی شکل، گوشتی وتیغ های بلند دارد

۲.microdasys کاکتوس گوش خرگوشی: از کاکتوسهای مشهور خانگی است و دارای ساقه های گوشتی بوده و یک دسته تارهای کوتاه و ریز طالیی و یا قهوه ای رنگ بوده که در صورت تماس با دست به سختی خارج می شود

۳ .ficusindica کاکتوس انجیر هندی یا راکتی: بصورت درختچه ای رشد می کند . دارای ساقه های مسطح و بیضی شکل بوده و اغلب به خاطر میوه
های خوراکی آن پرورش می دهند.

Cereus:

این کاکتوس بسیار متعدد است و بدون برگ یا دارای برگهای ریز میکروسکوپی هستند ساقه ها بصورت کشیده وستونی است. بسیاری گونه های بدون تیغ و خاردار دارد که تیغها در گونه های مختلف متفاوت است.

سرئوس
سرئوس

از مهمترین گونه ها:
۱ .elliformis flo aprocactus کاکتوس دم موشی یا دم ماری: دارای ساقه باریک است و ۱۲-۸ شیار بر روی ساقه آن وجود دارد. کامال پوشیده از
خارهای قهوه ای بوده و دارای گلهای قرمز متمایل به صورتی است.

۲ .astrophytum کلاه اسقفی یا ستاره ای: کاکتوسی است کروی و چند پهلو  ارتفاع این کاکتوسها تا ۶۰ سانتیمتر می رسد. بر روی این کاکتوسها نقاط سفید رنگی بصورت نواری بر روی ستون ۸ گانه دیده می شود.

شرایط نگهداری کاکتوسها:

· دمای مورد نیاز:

بطور کلی کاکتوسها گرمای متوسط را دوست دارند و در زمستان ۱۴-۱۰ درجه و بهترین دما برای رشد آنها ۱۸-۳۲ است.

· نور:

نیاز به نور زیاد دارند بخصوص در فصل زمستان که نیاز به نور مستقیم خورشید دارد . هر دو هفته یک بار گلدان باید چرخانده شود تا گیاه بطور یکنواخت ازنور استفاده کند. در منازل پشت پنجره های رو به جنوب نگهداری می شود. شدت نور در شکل ظاهری، رنگ گل و ساقه ها و شکل غنچه های گل در کاکتوسها اهمیت بسزایی دارد

رطوبت نسبی:

کاکتوسها رطوبت کم می خواهند نیاز هم به اینکه آبپاشی شود ندارند.

کوددهی:

کاکتوسها نیاز به کود ندارند فقط در فصل رشد کاکتوسها جهت تقویت هر دو ماه یکبار با استفاده از کودهای مایع تغذیه انجام می گیرد.جهت تغذیه کاکتوسهای مسن که پایه مادری هستند مقدار یک گرم سولفات پتاسیم و مقدار یک گرم سوپرفسفات در یک لیتر آب حل نموده و
پای گیاه می ریزیم. نکته اینکه در کوددهی باید رعایت شود به کاکتوسها کود ازته نمی دهیم.

· آبیاری:

با آب سبک و ولرم انجام می گیرد. در هر نوبت آبیاری سعی شود آبیاری بصورتی باشد که کامال سیراب شود و آبیاری بعدی را زمانی انجام دهید که سطح گلدان کامال خشک شده باشد . آبیاری کاکتوسها از اول بهار تا آخر تابستان الزامی است ولی در پاییز و زمستان بسیار کم و فقط به منظور جلوگیری از چروکیده شدن کاکتوسها انجام می گیرد. در ساعات گرم آبیاری صورت نمی گیرد.

  PH خاک:

نیاز به خاک اسیدی دارد PH بین ۵.۶-۵.۵ مناسب کاکتوسها به جز مامیالریا و کلاه اسقفی یا آسترافیتوم که نیازمند خاک قلیایی است.

· ترکیب خاکی:

کاکتوسها گیاهانی هستند که نیاز به خاک مخصوص خود دارند خاک آنها باید سبک و قوی و کامال نفوذپذیر باشد. ترکیب خاکی مناسب کاکتوسها شامل:
 ۱ )یک قسمت ماسه درشت+یک قسمت خاکبرگ پوسیده+یک قسمت خاک باغچه

۲ )یک قسمت خاک باغچه+یک قسمت شن درشت+یک قسمت خرده زغال کوبیده 

۳)دو قسمت خاک پیت یا تورب+دو قسمت خاک باغچه +یک قسمت خرده زغال چوب

۴ )دو قسمت خاکبرگ+دو قسمت ماسه درشت+یک قسمت پوست خرد شده کاج

آفات و امراض:
۱ )در صورتیکه ساقه ها دراز و بد شکل شده باشند علت گرمای بیش از حد در زمستان یا نور کم می باشد.

۲ )در صورتیکه پوشش پنبه ای شکل بر روی ساقه ایجاد شود علت شپشک آرد آلود است و عالج آن با حشره کش یا پاک نمودن آن است.

۳ )وجود لکه های قهوه ای بر روی سطح برگ به علت شپشک قهوه ای است و برای عالج از سموم حشره کش استفاده می شود.

· تکثیر کاکتوسها:

۱ )بذر: در بهار یا اوایل تابستان کشت می شودو یکی از مخلوط های خاکی گفته شده را آماده کرده در داخل گلدان می ریزیم و سپس مقداری سطح خاک را فشرده سپس بذر اگر درشت بود با دست داخل خاک می کنیم و اگر ریز بود با دقت و با فاصله بر روی خاک مرطوب می کاریم. عمق کشت بذر دو برابر قطر بذر می باشد. سپس بر روی بذر با یک الیه نازک ماسه پوشش می دهیم و سطح آنرا آبپاشی می کنیم.

۲)قلمه ساقه: فصل قلمه بهار و تابستان است. البته یک قلمه از کاکتوس جدا میشود و قلمه جدا شده چند روزی در مکانی دور از نور خورشید قرار می گیرد تا محل جدا شده به تدریج خشک شود و زخم آن التیام یابد سپس محیط کشت را آماده می کنیم و قلمه را بصورت عمود در خاک کشت می کنیم.

۳)پاجوش: پاجوشهایی در کنار ساقه کاکتوس ریشه دار می شود که به آرامی خارج کرده و در خاک مخصوص کشت می کنیم و بعد از کشت گلدانها باید در محل سایه قرار گیرد.

۴) پیوند: بهترین زمان پیوند در فصل بهار و تابستان است. بعد از انجام پیوند درعرض چند ماه کاکتوسهای پیوندی شروع به رشد می کند . مهمترین کار که بایستی در زمان پیوند رعایت شود هم قطر بودن پایه و پیوندک است که لایه های زاینده آنها در کنار هم قرار می گیرد

پیوند کاکتوس
پیوند کاکتوس

نکات پیوند کاکتوس:

بعد ازانجام عمل پیوند گیاه در محل سایه و به دور از وزش باد قرار گیرد.
بهترین زمان پیوند فصل رشد کاکتوس در بهار و تابستان و از خرداد تا مهر بیشتر انجام می گیرد. پیوند سطحی و شکافی بیشترین پیوند در کاکتوسها هستند.